klas 1 en 2 gymnasium
Op het gymnasium krijgen de leerlingen naast de gewone vakken les in Grieks, Latijn en klassieke cultuur. Op het Zaanlands Lyceum kan een leerling in het eerste leerjaar met het gymnasium beginnen of na de eerste brugklas kiezen voor 2 gym.
Wie in 1 gymnasium plaatsneemt, volgt naast de gewone lessen niet alleen Latijn, maar ook verdiepingslessen. Die verdiepingslessen worden gegeven in de vorm van projecten. Een aantal projecten is vakoverstijgend van karakter. In het tweede leerjaar (in klas 2 gym A) staan voor deze leerlingen naast de in de brugklas gebruikelijke vakken Latijn en Grieks op het lesrooster.
Wie na de eerste brugklas kiest voor het gymnasium, wordt geplaatst in klas 2 gym B. In klas 2 gym B volgen de leerlingen naast de in de tweede brugklas gebruikelijke vakken Latijn en Grieks.

het derde leerjaar
In het derde leerjaar worden leerlingen in de verschillende afdelingen voorbereid op de Tweede Fase. Daarbij speelt de keuze voor een profiel een grote rol.

havo
Wie na de tweede brugklas plaatsneemt in 3 havo, kiest voor een 5-jarige opleiding, die voorbereidt op het hoger beroepsonderwijs (HBO).
De havo-opleiding is een jaar korter en minder theoretisch dan de vwo-opleiding. Aan de begeleiding van de leerlingen van 3 en 4 havo wordt extra aandacht besteed. Mentoren en vakdocenten houden zich intensief met hen bezig om de overstap naar de Tweede Fase, die in de vierde klas begint, soepel te laten verlopen.

atheneum
Wie na de tweede brugklas plaatsneemt in 3 atheneum, wordt voorbereid op een studie aan de universiteit. Dat betekent dat leerlingen een serieuze werkhouding moeten aanleren en dat eigen initiatief een grote rol speelt.
Door vakoverstijgende projecten in het kader van geschiedenis en CKV (culturele en kunstzinnige vorming) komen de leerlingen in contact met diverse kunstuitingen: films, musea, tentoonstellingen en theaterbezoek.

gymnasium
Het gymnasium leidt, evenals het atheneum, op voor een studie aan de universiteit.
Na de derde klas kiest de leerling voor Latijn en/of Grieks. In plaats van het algemene vak CKV volgen gymnasiasten het vak Klassieke Culturele Vorming (KCV).
Voor gymnasiasten worden speciale excursies georganiseerd, die te maken hebben met de oudheid. Dat kan een opvoering van een antieke tragedie zijn, een bezoek aan het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden of - in de vijfde klas - een werkweek naar Rome.